Trong cuốn „Bí cấp thiên kim yếu phương“ của Đại Danh Y Tôn Tư Mạc (Đời Đường) ở quyển 82, thiên „Điều khí pháp“ có đoạn viết như sau:
冷病者，用大呼三十遍，細呼十遍。呼法：鼻中引氣，入口中吐氣出，當令聲相逐，呼字而吐之。
熱病者，用大吹五十遍，細吹十遍。吹如吹物之吹，當使字氣聲似字。
肺病者，用大噓三十遍，細噓十遍。
肝病者，用大呵三十遍，細呵十遍。
脾病者，用大唏三十遍，細唏十遍。
腎病者，用大呬五十遍，細呬三十遍。
此十二種調氣法，若有病，依此法恭敬用心，無有不瘥。皆須左右導引三百六十遍，然後乃為之。
Dịch âm Hán–Việt:
Lãnh bệnh giả, dụng đại Hô tam thập biến, tế Hô thập biến. Hô pháp: tị trung dẫn khí, nhập khẩu trung thổ khí xuất, đương lệnh thanh tương trục, hô tự nhi thổ chi.
Nhiệt bệnh giả, dụng đại Suy ngũ thập biến, tế Suy thập biến. Suy như Suy vật chi Suy, đương sử tự khí thanh tự tự.
Phế bệnh giả, dụng đại Hư tam thập biến, tế Hư thập biến.
Can bệnh giả, dụng đại Ha tam thập biến, tế Ha thập biến.
Tỳ bệnh giả, dụng đại Hy tam thập biến, tế Hy thập biến.
Thận bệnh giả, dụng đại Hi ngũ thập biến, tế hi tam thập biến.
Thử thập nhị chủng điều khí pháp, nhược hữu bệnh, y thử pháp cung kính dụng tâm, vô hữu bất sái. Giai tu tả hữu đạo dẫn tam bách lục thập biến, nhiên hậu nãi vi chi.
Dịch nghĩa:
Người mắc bệnh hàn thì phát âm Hô thật mạnh ba mươi lần, rồi nhè nhẹ mười lần. Phép Hô là hít khí vào bằng mũi, thở ra bằng miệng, để âm thanh đi theo luồng hơi, vừa phát âm chữ “Hô” vừa thở hết hơi.
Người mắc bệnh nhiệt thì phát âm Suy thật mạnh năm mươi lần, rồi nhè nhẹ mười lần. Âm Suy phát phải giống như động tác thổi một vật, khiến hơi thở và âm thanh đều hợp thành đúng tiếng “Suy”.
Người mắc bệnh phổi thì phát âm Hư mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.
Người mắc bệnh gan thì phát âm Ha mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.
Người mắc bệnh tỳ thì phát âm Hy mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.
Người mắc bệnh thận thì phát âm Hi mạnh năm mươi lần, nhẹ ba mươi lần.
Đó là mười hai phép điều hòa khí. Nếu có bệnh, chỉ cần thành tâm và chuyên chú thực hành đúng phép này thì bệnh sẽ được cải thiện. Trước hết cần tập các động tác đạo dẫn cân bằng hai bên cơ thể đầy đủ, rồi mới thực hiện phép điều khí bằng âm thanh.
(Lưu ý: Đây là một trong những văn bản cổ, sớm nhất mô tả Lục tự quyết (Lục Tự Khí Công). Điều đáng chú ý là thứ tự và âm sắc, qui tắc Ngũ âm nạp thể của Tôn Tư Mặc khác với hệ Lục tự quyết đời Minh và hiện nay. Điều này cho thấy vào thời Đường, hệ thống Lục Tự Quyết vẫn chưa hoàn toàn thống nhất và còn mang dấu vết của các truyền thống Đạo gia cổ)
Nhưng điều quan trọng nhất trong thiên „Điều Khí Pháp“ của „Bí cấp thiên kim yếu phương“ là khi bàn về các biện lý và y án trị bệnh của „Lục Tự Quyết“, Tôn Tư Mạc rất coi trọng việc phát tự quyết Mạnh (Đại) và Nhẹ (Tế) và xem đó là cách để xự lý các vấn đề thịnh- suy, phù- trầm và thăng- giáng của Âm và Dương. Vì vậy trong „Điều khí pháp“ của Tôn Tư Mạc, ít để ý Nội âm và Ngoại âm.
(Người đời sau như Hồ Âm, Lãnh Khiêm,…chiết giải „Đại Âm“ của Tôn Tư Mạc là „Ngoại Âm“, „Tế Âm“ là „Nội Âm“)
Mãi đến đầu thế kỷ 20, Hư Vân Đạo Sư khi trùng quang Hoa Nghiêm Tông và Thiên Thai Tông, mới kết hợp với „Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu“ của Trí Hải Đại Sư và “Hoàng Đình Nội Cảnh Ngũ Tạng Lục Phủ Bổ Tả Đồ“ của Hồ Âm để hoàn thiện thành „Lục Tự Khí Công“ như được truyền bá như hiện nay.
Thực ra Lục Tự Khí Công là một môn Tĩnh Công, chú trọng vào việc phát „Nội Âm“ (Âm Bụng/ Truyền Âm Nhập Mật). Đến đời Lãnh Khiêm, Pháp Hư, Âu Dương Đại, Nghiêm Tân…và các môn đồ của Hư Vân Đại Sư thì Lục Tự Khí Công mới có „Lục Tự Ấn Quyết“, „Lục Tự Quyền“, „Lục Tự Miên Miên“, „Lục Tự Ca“..v..v…
Tôi được truyền thừa „Lục Tự Khí Công“ đầu tiên là vài thức đơn giản từ thầy Trần Tiễn Hy (Huế) sau đó mới thọ giáo thêm ở HT. Thích Mật Hiển. Mãi đến khi sang Châu Âu mới có duyên được truyền thừa chính thức từ các môn đồ của Hư Vân Đại Sư.
Cũng chính vì lẽ đó mà Lục Tự Khí Công do tôi trao truyền chủ yếu là các Y Án chú trọng vào „Nội Âm“, ít chú trọng „Ngoại Âm“. Tuy nhiên tôi rất thích cách phát „Ngoại Âm“ theo kiểu „Thiền Thổi“ hay „Thiền Ngân“ của dòng Trí Hải Đại Sư, vì vậy tôi mới thường sáng tác các bản Phổ, ký âm theo nguyên tắc của Lục Tự- Ngũ hành để dụ bọn môn sinh thổi tiêu và vừa chơi các loại nhạc khí Ngũ Âm vừa ngân nga hát Tự quyết. Rồi từ đó mới tìm cơ hội trao truyền „Lục Tự Khí Công“ chính thống cho chúng nó…
(Còn Nữa)
05/08/26
Thuận Nghĩa
